BEZSENNOŚĆ

(Patrz też: DEPRESJA, STRES, HIPOGLIKEMIA)

Sławomir Gromadzki

 

Osoby, które śpią przeciętnie ok. 7 do 8 godzin żyją dłużej, są zdrowsze i o wiele lepiej kontrolują stres. Bezsenność jest objawem, podobnie jak ból. Sygnałem, że dzieje się coś niepokojącego. Gdy trwa dłużej niż 3 tygodnie, określa się ją mianem przewlekłej i klasyfikuje jako chorobę. Przyczyn bezsenności jest bardzo wiele.

U pewnej grupy osób skarżących się na bezsenność badania wykazywały prawidłowy sen. Ludzie ci jednak, pomimo odpowiedniej długości snu, nie czuli się wyspani. Dopiero badania prowadzone w ostatnich latach pozwoliły wykazać, że są to osoby cierpiące na swoiste zaburzenie polegające na zwiększonej aktywności układu nerwowego podczas snu, co prowadzi do niewyspania. Mają zwiększone tempo metabolizmu, wyższą ciepłotę ciała przez 24 godziny. Sen nie daje im należytego odpoczynku i regeneracji sił.

Według znanych statystyk 35% przypadków bezsenności to zaburzenia psychiczne (depresje, psychozy oraz zaburzenia lękowe, w których bezsenność należy do zespołu objawów), 12% - tzw. zespół niespokojnych nóg, okresowe ruchy kończyn (zaburzenia, które utrudniają sen), 12% - używanie różnych leków (paradoksalnie - także leków nasennych), 6% - bezdechy w czasie snu, 5-10% - zaburzenia rytmu snu i czuwania, 4% - choroby somatyczne (np. przerost gruczołu krokowego, który zmusza do częstego wstawania w nocy). Uważa się, że bezsenność, w której nie można znaleźć przyczyn, to mniej więcej od 15-25% przypadków.

Ostatnio podkreśla się, że istnieje bardzo duża grupa osób, które według wszelkich kryteriów są zdrowe psychicznie, jednak po bliższym rozpoznaniu okazuje się, że mają one najrozmaitsze problemy, które można opisać i scharakteryzować, np. subkliniczne formy depresji. Nie można powiedzieć, że człowiek z taką formą depresji jest chory (w przeciwieństwie do cierpiących na głęboką depresję), bo normalnie pracuje i działa, ale jego aktywność jest zmniejszona. Bardzo możliwe, że takie subkliniczne formy depresji, zaburzeń lękowych i innych stanowią podłoże bezsenności pierwotnej, której przyczyn nie możena jeszcze sprecyzować.

Klasyfikuje się uzyskany obraz na stadia snu - od I do IV i REM. U każdego człowieka widać charakterystyczne pogłębianie się snu od I do IV stadium i przejście w stadium REM, kiedyś nazywane snem paradoksalnym. Wówczas tempo metabolizmu w mózgu jest nie mniejsze niż w stanie czuwania, spada napięcie mięśniowe, obserwujemy szybkie ruchy gałek ocznych. W REM przeżywamy bardzo intensywne marzenia senne, które co prawda występują też w innych stadiach snu, ale nigdy nie są tak intensywne ani naładowane emocjami.

Ciąg stadiów (I-IV) i REM nazywa się cyklem snu. Powtarzają się one 5-6 razy w ciągu całego snu. W pierwszym cyklu przeważa sen wolnofalowy. Jest to najbardziej regenerujący fizycznie sen. W kolejnych cyklach coraz mniej jest snu wolnofalowego, a coraz dłuższe są odcinki REM. Dane wskazują, że zachodzi w tym stadium snu konsolidacja przeżyć i tego, czego się nauczyliśmy w ciągu dnia. Niektórzy uważają, że wtedy następuje wyrzucanie z pamięci tego, co nie jest nam już potrzebne.

Wiemy już, że bezsenność to nie jest tylko zły, nieregenerujący sen. Kilka lat temu udowodniono, że u osób z bezsennością następuje zwiększone wydzielanie hormonów stresu, produktów przemiany katecholamin i kortyzolu. Zwiększone jest także tempo metabolizmu, mierzone zużyciem tlenu, powyższona ciepłota ciała. Bezsenność zwiększa ryzyko róznych chorób ze względu na osłabienie układu odpornościowego i nerwowego.

Obecnie stosuje się w leczeniu farmakologicznym dwie grupy leków nasennych. Największa jest grupa agonistów receptora benzodiazepinowego, a druga grupa to leki antydepresyjne. Grupa agonistów receptora bezodiazepinowego jest najbardziej popularna. Ich wadą jest uzależnienie i wiele skutków ubocznych.

Ważne jest dostosowanie leku do rodzaju bezsenności. Jeśli bowiem polega ona na trudności w zaśnięciu, można podać najkrócej działający lek. U osób z przewlekłą bezsennością zalecamy branie leku co kilka nocy, aby pacjent się nie uzależnił. Na przykład nie bierze leku nasennego w weekend. U osób starszych bardziej wskazane są leki o pośrednim okresie półtrwania.

Jest taka zasada, że jeśli daje się lek, to aby uniknąć kumulacji dawek, następny raz możemy go podać po 4-krotnym okresie jego półtrwania, aby uniknąć nadmiernego nasycenia lekami. Przejawia się ono przede wszystkim obniżeniem poziomu czuwania w ciągu dnia, zawrotami głowy, sennością, zmniejszeniem aktywności, obniżeniem sprawności intelektualnej.

Wszystkie leki z grupy agonistów receptora benzodiazepinowego zaburzają pamięć.

Po 2 tygodniach ciągłego stosowania leki nasenne przestają działać, a potem pojawia się uzależnienie. Zażywa się je więc w coraz większych dawkach. Polska należy do grupy krajów o największym zużyciu leków nasennych.

Nagłe odstawienie leku może spowodować bardzo przykre objawy niepożądane, nie tylko w postaci bezsenności, ale także lęku, a nawet napadu drgawkowego, mimo że pacjent nie cierpi na padaczkę. Zasada odzwyczajania jest taka, że jeśli pacjent brał lek o krótkim okresie półtrwania, zamieniamy go na lek o dłuższym okresie, aby jego stężenie we krwi było stabilne, wówczas zmniejsza się nasilenie objawów abstynencyjnych, kiedy środek przestaje działać. Dopiero po ustaleniu równoważnej dawki tego leku dłużej działającego przystępujemy do obniżania dawek. Niekiedy proces ten trwa pół roku. Jest to właściwie psychoterapia, ponieważ pacjent musi rozumieć potrzebę odzwyczajenia się, nawet za cenę poświęcenia się, a więc gorszego snu.

Nie można leczyć tylko lekami. W przewlekłej bezsenności są one jedynie środkiem pomocniczym. Psychoterapię, a mówiąc wprost - metody behawioralne, zaleca się w leczeniu bezsenności. Jest ich wiele, ale ja chciałbym powiedzieć o dwóch, które są weryfikowane w licznych ośrodkach i okazały się stosunkowo skuteczne.

GŁÓWNE PRZYCZYNY BEZSENNOŚCI:

HIPOGLIKEMIA (zbyt niski poziom cukru we krwi), DEPRESJA, STRES, LĘK, KOFEINA, LEKI NP. HORMONALNE, PSEUDOEFEDRYNA, BETA-BLOKERY, NIEDOBÓR WIT. Z GR. B, WAPNIA, MAGNEZU, BEZDECH SENNY, BRAK RUCHU, BRAK MELATONINY, CIĘŻKOSTRAWNE KOLACJE ITP.

Leczenie zatem powinno polegać na wytrwałym dążeniu do usunięcia ewentualnych w/w przyczyn.

Powodem bezsenności jest zazwyczaj stresujący i za mało aktywny fizycznie tryb życia oraz niewłaściwy sposób żywienia, prowadzący do niedoboru witamin z grupy B czy magnezu. Dlatego, stosując np. zioła warto jednocześnie regularnie ćwiczyć fizycznie lub wychodzić na energiczne spacery, pamiętając o zaleceniu króla Salomona, który napisał, ze "robotnik ma słodki sen, niezależnie od tego, czy zjadł mało czy dużo" (Kazn. Sal. 5:11).

Koniecznie trzeba unikać pobudzających używek (kawa, herbata, cola, czekolada itp.) i spożywać nierafinowane produkty zbożowe, rośliny strączkowe, trochę orzechów, słonecznika, a mniej pokarmów pochodzenia zwierzęcego i oczywiście słodyczy, które ograbiają organizm z tak bardzo potrzebnych w tym przypadku witamin i minerałów.

Leki syntetyczne stosowane przeciwko bezsenności nie leczą jej a nawet pogłębiają. Dodatkowo zakłócają fazę REM snu (najważniejszą) a z czasem nawet wszystkie fazy snu.

Udowodniono też, że leki przeciw bezsenności prowadza często do depresji, zaburzeń umysłowych, ospałości, osłabienia, lęku, braku koncentracji, wypadków samochodowych czy uzależnień.

Indyjscy uczeni odkryli w owsie pewien związek o właściwościach uspokajających, dlatego warto spożywać w ciągu dnia przynajmniej jedno danie z płatków owsianych, ewentualnie dodawać do posiłków otręby z owsa. W Polsce dostępny jest przynajmniej jeden preparat z wyciągiem z owsa. Nosi on nazwę "Sedomix".

Dopóki sytuacja się nie unormuje warto zażywać następujące środki:

Special Two 2 x dziennie 1 tabletkę po posiłkach.

Lecytyna (b. ważna) w kapsułkach (1200 mg) 2 x dziennie 1 po jedzeniu.

Magnez z wit. B6 - 3 x dziennie 1 po jedzeniu (po kolacji 2 tabl.).

Cynk – 50 mg dziennie po posiłkach.

Oddzielnie dobrze jest zażywać wit. B6 i B3 (Niacyna, kwas nikotynowy) po 100 mg dziennie. Te dwie witaminy są bardzo ważne, ponieważ (wraz z magnezem) biorą udział w wytwarzaniu w mózgu serotoniny, neurotransmitera, który pomaga zapaść w spokojny sen.

Najlepsza jednak metoda pobudzająca produkcje serotoniny jest kontakt z przyroda, ponieważ wykazano, że widok niebieskiego koloru nieba i zieleni roślin najskuteczniej wzmaga wydzielanie tego hormonu.

Nie mniej ważny w produkcji serotoniny jest tryptofan (aminokwas wchodzący w skład białka). Dodatkowo jest on czynnikiem wywołującym sen. Pokarmy roślinne bogate w ten aminokwas to: banany, suszone daktyle, orzeszki ziemne oraz rośliny strączkowe.

Można tez zażywać uspokajające tabletki ziołowe - codziennie 1 po kolacji i 2 ok. 1 godziny przed położeniem się do łóżka.

W ciągu dnia oprócz tych tabletek można pić herbaty z melisy i chmielu, bądź kozłka.

Wieczorem wskazana jest kąpiel w letniej wodzie.

Sporo mówi się też o melatoninie - hormonie produkowanym przez szyszynkę, którego niedobór też może przyczyniać się do bezsenności, ale dotyczy to raczej osób starszych, u których często występuje niedobór tego hormonu.

Melatoninę w przypadku bezsenności i depresji można zażyć 1 kaps. (3 - 5 mg) przed snem. Melatoniny nie wolno zażywać w dzień, ale tylko przed snem!

UWAGA: Niezwykle ważne w zapobieganiu i leczeniu BEZSENNOŚCI są niewątpliwie najważniejsze w organizmie uspokajające hormony, jakimi są serotonina, endorfina i melatonina. Najlepsze naturalne sposoby na pobudzenie organizmu do wytwarzania hormonu szczęścia – endorfiny oraz antydepresyjnej serotoniny i melatoniny podane zostały w temacie DEPRESJA, którego treść należy koniecznie bardzo uważnie przeczytać, gdyż nadmierny stres i depresja mogą mieć ścisły związek z anoreksją i bulimią.

SYBERYJSKA MIKSTRURA P. BEZSENNOŚCI

Jeśli wszystkie te środki zawiodą, to pozostaje jeszcze jeden rewelacyjny specyfik, który jest bardzo popularny na Syberii. Daje on podobno wspaniale wyniki również w leczeniu bezsenności i są takie osoby, które regularnie stosując ten środek, już po 10 dniach od chwili rozpoczęcia kuracji, zasypiają wieczorem na siedząco.

Aby przygotować tę miksturę, należy wycisnąć sok z 24 cytryn i zrobić miazgę z 40 dkg czosnku. Wlać to wszystko do litrowego słoja i nie zakręcać go tylko przykryć gazą i umieścić w ciemnym i chłodnym miejscu, pozostawiając w celu sfermentowania na 14 dni. Po upływie tego czasu należy zawartość słoika przecedzić zlewając ja do małych, zakręcanych słoików, które należy przechowywać w lodowce. Przed użyciem zawsze wstrząsnąć ten roztwór i przeciw bezsenności zażywać 1 raz dziennie po 1 malej łyżeczce z 1/2 szklanki wody cieplej przed snem, przez 2 miesiące.

Efekt uzyskuje się po ok. 10 - 12 dniach. Warto dodać, że ten środek jest bardzo skuteczny w wielu innych przypadkach, takich jak: choroby górnych dróg oddechowych, choroby serca, nadciśnienie, miażdżyca, cukrzyca, słaba odporność, lamblioza, kandydoza itp.

Aby nie mieć trudności z zaśnięciem należy przestrzegać kilku ważnych zasad:

Nie trzymaj w sypialni na widocznym miejscu przedmiotów, które kojarzą ci się ze stresem (np. takich jak dokumenty związane z pracą, literatura fachowa, czy inne narzędzia pracy).

Nigdy nie traktuj łóżka jako miejsca w którym przygotowujesz się do pracy, uczysz się czy odrabiasz lekcje.

Jeśli chcesz pokonać bezsenność to łóżko powinno Ci się kojarzyć z odpoczynkiem.

Nie korzystaj z komputera conajmniej przez godzinę przed położeniem się spać. Ekran komputera powoduje tzw. powidok - po zamknięciu oczu nadal widzimy obraz, na który patrzyliśmy. Gry komputerowe mogą powodować nadmierne pobudzenie nerwowe a co za tym idzie trudności z zaśnięciem.

Intensywna praca umysłowa również może powodować bezsenność.

Kładź się spać o tej samej godzinie w dni powszednie i w weekend.

Nie należy wykonywać wysiłkowych ćwiczeń fizycznych bezpośrednio przed snem, ponieważ podnoszą ciśnienie krwi i pobudzają.

Nie pij dużej ilości płynów, ażeby nie spędzić nocy na chodzeniu do ubikacji.

Nie pić kawy i innych pobudzających napojów, u niektórych osób także po wypiciu pewnych ilości alkoholu (np. 1 - 2 piw) następują trudności w zaśnięciu. Alkohol również jest środkiem podwyższającym ciśnienie krwi.

Nie słuchać dyskusji na kontrowersyjne tematy, np. politycznych w radiu i telewizji.

Nie zażywać gorących kąpieli przed snem.

Nie jeść potraw pikantnych ani słodyczy przed snem, ponieważ w nocy będzie się chciało pić, poza tym można po nich dostać zgagi.

Nie jeść zbyt dużo przed snem.

Pacjenci z bezsennością zwykle koncentrują swoje życie wokół łóżka. Kładą się spać wcześniej, niż zazwyczaj to robili. Uważają, że choć nie mogą zasnąć, to spróbują wypocząć. Na ogół osoby te mają przy łóżku radio, książki. Tego typu przyzwyczajenia trzeba zmienić. Zgodnie z zasadami omawianej metody konieczne jest takie zorganizowanie miejsca do spania, by nic nie rozpraszało snu. Po położeniu się do łóżka nie wolno jeść, czytać, słuchać radia ani oglądać TV. Jeśli w ciągu pół godziny pacjentowi nie uda się zasnąć, powinien wstać i wtedy np. poczytać w innym pokoju. Po pół godzinie powinien znów położyć się do łóżka. W którymś momencie pacjentowi udaje się trafić na właściwy moment i zasnąć.

Druga metoda - ograniczania snu - jest skuteczniejsza, ale trudniejsza do zastosowania, ponieważ wymaga odpowiedniej współpracy osoby cierpiącej na bezsenność. Prosi się pacjenta o prowadzenie dzienniczka, w którym notuje godzinę zaśnięcia i godzinę przebudzenia. Podczas następnej wizyty oblicza się ich średnią i czas snu. Zazwyczaj czas położenia się do łóżka wyprzedza długo czas zaśnięcia. Pacjentowi zaleca się, aby kładł się codziennie o tej godzinie, o której zwykle zasypia, i żeby nastawił budzik na tę godzinę, o której zwykle się budził w poprzednim tygodniu. Tak wytworzony niedobór snu powoduje poprawę snu następnej nocy.

Sławomir Gromadzki

zielarz@nadzieja.pl

UWAGA!

Informacje o wymienionych w opracowaniu ziołolekach oraz sposób ich zażywania znajdują się w dziale ARTYKUŁY w temacie ZIOLOŁEKI.

Środki te można nabyć w niektórych sklepach zielarskich bądź zamówić za pobraniem pocztowym (płatne przy odbiorze) w sklepie zielarsko-medycznym "Leki z Bożej Apteki" (Szczecin):

EMAIL: sklep.zielarski@onet.eu

TEL: 091 433 85 38

Aby leczenie opisanej tutaj dolegliwości było kompletne należy koniecznie dodatkowo przeczytać treść wszystkich opracowań na temat zdrowia (znajdujących się w dziale ARTYKUŁY) a przynajmniej artykuł pt. ZASADY ZDROWIA, gdyż realizując podane tam zalecenia oraz odżywiając się wyłącznie według zawartych tam przepisów kulinarnych z czasem usunięta zostanie prawdziwa przyczyna dolegliwości a nie jedynie jej objawy.

Nie mniej istotne jest uważne wysłuchanie znajdujących się również na tej stronie cyklu wszystkich wykładów (audio) na temat zdrowia, gdyż w wyniku ich wysłuchania oraz zastosowania podanych podczas tych prelekcji zaleceń wiele osób uwolniło się od rożnych - często opornych na wcześniejsze próby leczenia - dolegliwości. Zachęcam do uważnego wysłuchania wszystkich tych wykładów bez względu na temat, gdyż w każdym z nich znajduje się wiele cennych informacji dotyczących zdrowia.

Niezwykle ważne jest codziennie powierzanie swojego życia i zdrowia Bogu, który jest w stanie dokonać o wiele więcej niż jakiekolwiek kuracje. Szczegóły na ten temat wyjaśnia we wspaniały sposób książeczka Droga do Chrystusa, którą gorąco polecam, i którą można znaleźć pod niżej podanym adresem internetowym: http://nadzieja.pl/ksiazki/droga/01_bezwarunkowa_milosc.html Serdecznie zachęcam do uważnej lektury tej książki, gdyż właściwe zrozumienie i akceptacja przedstawionych tam prawd doprowadzi do nowonarodzenia, a tym samym do uzyskania odpowiedniej motywacji oraz sił niezbędnych do przeprowadzenia radykalnych zmian w stylu życia, co jest podstawą, bez której nie ma mowy o trwałym uwolnieniu się od chorób.

Serdecznie zachęcam także do zapoznania się z lekturą książki Wielki Bój, po przeczytaniu której w moim życiu doszło do nowonarodzenia i przemian, których wcześniej o własnych silach nie byłem w stanie osiągnąć: http://www.czasdecyzji.pl/viewpage.php?page_id=7

KORESPONDENCYJNA SZKOŁA „KSB” POLECA

BEZPŁATNY KURS „ZDROWIE i RODZINA”

Bezpłatne lekcje KSB otrzymasz podając swój adres na stronie:

http://www.kursybiblijne.pl/index.php?ot=ksboff



Plik "Bezsenność" w innych formatach do pobrania i wydruku:

WORD DOC-MS Word

PDF PDF-Acrobat Reader